• "Tori en Lokita" . Een filmbespreking.

    27 september 2022

    Een zeer bijzondere film die de exploitatie van alleenstaande vluchtelingenkinderen op scherp zet. Hun precaire levensituatie en schaamteloze exploitatie door misdadige volwassenen , zonder enig medeleven .

    De enorme levensgevaren die ze lopen is vol creatieve invallen om zich toch maar te handhaven . Tori is onverschrokken en vindingrijk, Lokita is als meisje nog weerlozer aan nog meer gevaren blootgesteld. De spanning wordt voortdurend  pijnlijk volgehouden en opgedreven. De eerlijkheid van de twee kinderen hun liefde voor elkaar en hun goodwil ten aanzien van hun familie , de tederheid en zorg ten aanzien van elkaar is zo spanningsvol langdurig in beeld vastgehouden en opgedreven door akelige volwassenen, bedreigende isolatie tegenover tedere gebaren : een hand opleggen, een wonde verzorgen, samen zich in slaap zingen. Fantastiscche contrasten waarbij menselijkheid nooit in criminaliteit ten onder gaat . Alleen tussen de kinderen speelt een gehechtheid en zorg,  een gaafheid die scherp contrasteert me de meedogenloze buitenwereld die de zwakken uitzuigt waarbij alleen geld een rol speelt.

    Het meisje Lokita doet  door haar beheerste vertolking , geen grote emoties op het gezicht en haar wat zware onbeholpen figuur het eerlijke kind recht. De kleine jongen is een radder figuur die als handigerd , maar ook haast vaderlijke figuur de kinderen echtheid verleent. Een goede film met haast ondraaglijke snijdende spanning die onze tijd zoals hij voor vele kinderen is,  opvoert. De eenzaamheid van misdadige gebouwen , de opsluiting zonder contact, de wiedplantage in afgelegen contreien en dan de ontsnapping van beide kinderen waarbij de afrekening voor Lokita de liquidatie , het eind van haar leven betekent. Bijzondere opnames , clean, soms heel poëtisch , het gezichtje van Lokita , haar zwarte eigenheid , haar mooi kopje , haar melancolie .

    Tori is een vindingrijke jongen die aktie opvoert , aan de dood ontsnapt , zijn taak bij de begrafenis waardig op zich neemt.

     

    Lees meer >> | 5 keer bekeken

  • Albert Bartsoen : Gentse impressionist. Een tentoonstelingsbezoek.

    20 september 2022

    Een waardevolle tentoonstelling met voor mij bevreemdende keuze van de kunstenaar wat zijn onderwerpen betreft. De moeizaamheid van schildering, het gewroet is in de werken te voelen. Zijn keuze van staketsels en daken met industriële vervuiling ligt waarschijnlijk aan zijn afkomst: zoon van een fabrikant, heeft dus oog voor zulke onderwerpen die zeer onrustgevend zijn en het tijdperk van de vervuiling inzetten.  Ook de vele burgerhuisjes die het moeilijk hebben met leegte zijn typisch Vlaams. In die zin legt hij wel een tijdperk vast: opkomende industrialisering met als tegenhanger lege grijze straten, en veel horizontaliteit: een lange muur, een huizenrij , eindeloos . Vreemd voor mij die het vooral van ritme en tegenstellingen moet hebben. De twee zeewerkjes van Ensor zien er krachtiger uit van beweging en van kleur.

     Soms zeer lege beelden: twee schuiten op grijze oppervlakte, eindeloze straten zonder leven. Een lange lege witte muur. Hij is het best wanneer hij in de paarsen schildert, dan krijgt zijn toets iets poëtisch, maar zeer melancholisch, droefgeestig, somber.

    De vele sluizen, kanalen in de stad een kijk op het onooglijke, een neiging tot abstractie die niet doorbreekt.

    Zijn tekeningen zijn scherper, puntiger meer geladen en beperkt tot de hoofdzaak hetgeen in de schilderijen niet altijd het geval is.

    G. Cleuren.

    Lees meer >> | 5 keer bekeken

  • "Vaders en zonen" van Ivan Turgenev. Een boekbespreking.

    13 september 2022

    Een boek dat de maatschappij, een deel ervan in het oude Rusland doorlicht. Aristocraten hebben beschaafde omgangsvormen, reizen veel  en bezitten meestal het land. Voor de rest zijn er de boeren luiaards en dieven en lijfeigenen, armzalige beesten ,  op het armtierige land die analfabeet zijn en niets betekenen. Boeren betalen cijns aan de aristocraten voor het gebruik van de grond.  

    De aristocraten die hier opgevoerd worden ( 1863) zijn beschaafde lieden, kennen talen , zijn verbonden met de natuur.  Er heerst een hiërarchie van prinsen naar lagere orden . Velen zijn ontwikkeld , houden zich bezig met poëzie, muziek, cultuur in het algemeen en beheren hun goederen,  vaak bedrogen door hun ondergeschikten omdat ze geen weet hebben van de dingen op het land. Vrouwen worden bewonderd en staan vaak hun mannetje in het beheer als de man wegvalt, ze zijn frivool, ontwikkeld, of naief en worden door mannen gevreesd (vogelverschrikkers)  of mateloos bewonderd.

    Op het platteland hebben ze kennis van kruiden en houden zich bezig met het inmaken van vruchten. Ook religie en bijgeloof  ( geloof in geesten ) spelen er een belangrijke rol.

    De dokterszoon Bazarof,  is de leraar van Arcady zoon van de aristocraat Nikolaj Petrowitsj en leert hem kritisch denken, filosoferen ,rationeel te handelen en emotie uit te schakelen( in de liefde gelooft hij niet, dat is romantiek)   en brengt kennis van wetenschap.  Hij leert hem niets voor waar aan te nemen, aan alles te twijfelen en alles in vraag te stellen . Het wordt een negatieve instelling , een soort nihilisme.

    Arcady is een frisse positieve geest die dank zij zijn goede opvoeding de weg in het midden houdt en niet meegaat in de extreme opvattingen van zijn leraar die het leven ziet als geraas op een boot waarbij je voortdurend gevaren vermoedt. Bazarof heeft voortdurende kritiek op de hogere klassen, profiteert van hen , maar toont geen enkele dankbaarheid, is zelf misnoegd over de goedheid van zijn ouders. Hij is vreselijk egoïstisch .  Tenslotte sterft hij wanneer hij zich infecteert met tyfus.

    Interessant is de kijk die Toergenjev geeft over het Rusland van 1863.

    Vaak is hij een scherp gevoelsmatig psychologische waarnemer : ‘ Er sprak iets krampachtigs uit zijn gezicht, iets stomps, zijn diep liggende ogen star en nerveus zijn lach , kort , droog en onnatuurlijk ( Sitnikof)

    Plannen en prognoses zijn gezwets. Het banale kan heel nuttig zijn .

    Er is ook een soort zelfkwelling in  het denken van Bazarof.

     

    De aristocraten met hun cultuur en goede manieren werden meestal omgebracht of vluchtten naar het Westen in de 20e eeuw. Hun plaats werd ingenomen door kleine burgertjes die nooit hetzelfde niveau hadden maar zoals we vandaag zien en waarbij de top ingevuld werd door criminelen die net zoals vroeger het volk onderdrukken, beliegen en uitbuiten ( Leviathan) en  In  ‘Spoken in Moskou van Jozeph Roth’

    Uit het boek vernemen we dat de Russen gebrek aan affectiviteit hadden, een grenzeloze luiheid en zelfgenoegzaamheid lieten zien en op alles kritiek oefenden en dat ze leefden op andermans kosten.

    Merkwaardig hoe zij lange tijd verbleven bij de aristocraten alsof ze op hotel gingen. (gastvrijheid)   Het op logis gaan bij elkaar houdt aan tot de dag van vandaag.

    Taal: Verbondenheid van mensen met de natuur.

    Overal blonk het goudgeel en groen. De leeuweriken goten hun trillers uit, kiewitten wiekten roepend boven vochtige weiden

    Het lage zomerkoren , en het tere groen van rogge. De wilgen stonden erbij als haveloze bedelaars . De droeve aanblik van armzalige beesten.   G. Cleuren 21.9.2022

    Lees meer >> | 5 keer bekeken

  • Leviathan , een film van Lucien Castaing-Taylor Verena Paravel

    5 september 2022

    In een boek van Thomas Hobber uit 1651 wordt de mens als zelfzuchtig en competitief neergezet. Daarom is een krachtige heerser die de chaos en anarchie beteugelt nodig.

    Leviathan is een oermonster uit de oertijd ( ook in de bijbel in het (Hebreeuws  opgevoerd).

    We zagen al een Russsische film van Andrew Zvyagintsev  : 2014 daarover : een sombere pessimistische satire op het huidige Rusland waar boeven, corruptie , criminelen de dienst uitmaken. (Hoe waar intussen !( Woning vernietigd met bulldozer omdat hij niet wijkt)

    Deze film is hetzelfde bedreigende monsterlijke gebeuren in  een opeenvolging van beelden, waarvan de  elementen : ontwrichtend geluid,  kleur: rood , geel tegen een achtergrond van zwart en hel wit met razende bewegingen  als in een schildering ingezet:  met lijn ,overweldigend  geruis en gesuis, geschraap van kettingen, een ijle luidspreker, bloedrode netten,  gemengd met beelden van het eind van het leven : gevangen , spartelende vissen happen naar lucht en flippen omhoog naar adem snakkend , hun opengesperde ogen star in beeld. Vernietigen is het hoofddoel , afmaken, zoals het gruwelijke afhakken van de vleugels van roggen in stukken gereten en het bloed ervan langs het schip weggespoeld , weggespoten, rood tegen zwart en wit van de zee .Het schip ruist voort  Dit alles als metafoor voor het leven dat voortrolt en  de mens erin als een stompzinnige roofzuchtige  vernietigingsmachine .

    De film is grensverleggend in die zin dat hij met totaal abstracte elementen, geluid, kleur , contrasten  de metafoor recht doet enkel  met een opeenvolging van beelden en geluid.

    Filmfragmenten volgen elkaar op zonder verhaal , geladen,  zoals de meeuwen als gieren de resten uitpluizen ,  wel heel schilderachtig zoals Ensor dat al deed, ook in zijn kleuren.   Een stroom beelden  zoals het leven waarin vernietiging het hoofddoel van de beeldstroom lijkt.

    Ook aan Baselitz doet mij deze video denken waarbij hij het beeld omkeerde , abstraheerde. Zo is geen verhaal mogelijk.

    Dit is onze aardse en ruimtereis.

     

    G. Cleuren

    Lees meer >> | 6 keer bekeken

  • Antony Gormley in Museum Voorlinden Wassenaar (Nederland)

    30 augustus 2022

    De mens in de ruimte of in verhouding daarmee.

    Zeer bijzonder de mens in de ruimte van Wassenaar , al zijn verschillende houdingen op het grasveld in aanloop naar het museum, afgietsels van de kunstenaar zelf geabstraheerd in gietijzer.  De tuin met ontzettend groot bomenpark waarin diezelfde figuren opduiken, maar in een andere constellatie, op een pad , tegen een boom, in een vijver in volle licht en schaduw. De mens en de natuur!

    Binnenin het museum de mens gedeformeerd tot een langgerekte sluis, gevangen in een structuur die de ruimte bezet, gevangen in het vreemde licht dat de structuur waarin , onwerkelijk blauw kleurt en de bewegende figuren als inktvlekken erin , die haast  onherkenbaar,

    onwezenlijk door die ruimte bewegen. De structuur is menselijk, de kleur cosmisch. De toekomst ?  De mens gevangen in structuur, kleine draadelementen die verbonden een soort net maken waarin de mens gevangen zit, het gegeven wordt herhaald in tekeningen en de doorzichtige structuur is zwart te zien aan de muur, waarin jezelf weerklinkt, weerspiegelt : de mens in structuur en omgeving.

    De mens uitgespaard hangend tussen boterhammen , een afdruk op  een deken, een schaduw, een hoopje ellende in verkalculeerde ledematen in gebakken klei, imperfect, klungelig

    Daarna de mens als cubistische entiteit, stevig , beïnvloed door de hedendaagse vormgeving van een  computersysteem. Zware elementen die een ruimte vullen , soms zelfs teveel. Moeilijk te begrijpen voor wie er niet mee bezig is of de taal niet kent.

    Zijn figuur met gespreide vleugels te zien bij het restaurant buiten.

    Ook de ruimte gevuld met draadelementen in rondingen ingepast in de ruimte en waarin je wandelen moet om naar een volgende ruimte te komen , waarin je beweegt geeft de verhouding weer en heeft ook iets van dansende bewegingen om je heen, zoals Gormley verklaart in zijn video waarin hij zijn werk duidt. Hij werkt met dansers die de ruimte beschrijven , er zich inschrijven volgens hem.

     

    Het domein zelf is uniek met zijn Engels villa , zijn prachtig aangelegde bloemenrand, wild en gecultiveerd om het museum heen, zijn grote plassen met zeldzame Galloway  koeien die in het water afkoelen van de hitte. Een ongelooflijk uniek  pöetisch zicht . Een bezoek waard.

    Verder zijn er een massale sculptuur , doolhof in staal van Serra te zien en de vertekening van het illusoire zwembad dat de poëzie van het water laat zien en onze waarneming van de wereld in vraag stelt,  allemaal boeiend.

     

    Lees meer >> | 6 keer bekeken

  • EWALD ARENZ    De grote zomer .

    23 augustus 2022

    Deze roman is het verhaal van een prille ontluikende liefde en de spanningen die dat meebrengt . Het is ook het verhaal van de jeugd en het volwassen worden, van de familierelaties :  hoe oud en jong in één gezin verbonden zijn , voor elkaar zorgen en welk eigen gezicht ze ontwikkelen . (tijdloos)

    De schrijver heeft evenveel oog voor de entourage, de geuren, de geluiden, de sfeer , de natuur , de afstand, de stilte van een omgeving en de zeer menselijke dingen , die  poëtisch verwoord worden.

    Mooie dichterlijke taal,  geschreven met veel aandacht voor geur, sfeer, gehoor, geluiden , afstand, stilte , natuur en menselijke dingen, ook vol humor, inventief .

    Enkele taalnotities .

    Na het springen stonden er kringetjes op het water getekend door de regen, de stilte was als een glad doek.

    Het huis was luidruchtig , niets voor een individu, een deel van een bont geheel : precaire omstandigheden in een groot gezin, het was een soort dierentuin. De luidspreker hoestte iets over …

    Alles was fris, Alma’s haar een gouden krans, de linden helgroen.Zeer sfeerveol : Kolja was achteraan in de geur van de platanen , het rook er naar vochtig groen.

    De begraafplaats had de bittere geur van kastanjes en de lichte zoetheid van lindebloesems = vergankelijkheid. Zeer beeldend beschreven.  Geur : ‘ ik rook peperkoek’

    Een café waarvoor je 80 moest zijn om er binnen te gaan (humor).In hoeveel kronkels kun je denken. Het dagboek zag er zwanger uit.

    Geur : het notitieboek rook droog naar oud papier. Hij is een egocentrische tiran. Misschien leek verliefdheid een beetje op de dood .

    Daarna was er niets meer als daarvoor.( Hij leerde de betekenis van liefde , vriendschap en verlies.)

     Beate raasde als een storm door mijn binnenste en ik kon er niets tegen doen, maar dan begreep ik dat sommige mensen op een gegeven moment deze orkaan vanbinnen niet meer uithielden. Hier rook het als vermolmde bladeren in de herfst : telkens geluid, geur en zien.

    Alsof de vogel improviseerde, nooit herhaalde, nooit hetzelfde : de nachtegaal<<<<<<<<<<<<

    Ik voelde een briesje dat door de kamer kwam en luisterde naar woorden die ik stuk voor stuk niet begreep , alsof de noten,  water waren dat de kamer binnenstroomde .

    Het was vrij laat in de middag en onze schaduwen lang ( scherpe waarneming)

    Geur van de zomer : een vleug van de rozen in de voortuin. De lucht verwaaide de geur van vers gemaaid gras uit het park. Het donkere aroma : van mout uit de brouwerij boven op de berg.

    Het roepgeluid van de gierzwaluwen hoog boven ons klonk alsof je een metalen snaar liet trillen. De klok van de Johanneskerk sloeg kwart over vijf. Alles voelde goed. Hij bekeek Beate alsof ze een zeldzame vogel was. De meeste huizen waren niet om in te leven. Je versierde jezelf ermee. Een begrafenis als een teneelstuk, katholie, onbekend voor de aanwezige vrienden, ze deden alles omgekeerd. Het licht in de populieren was al een beetje giftig alhoewel de lucht boven ons nog blauw was;  er hingen al zwarte wolken. Geur van het zwembad in de zomer : patat, ketchup, het water en vers gemaaid gras. Op het voorplein trok de storm aan de boomtoppen.

    De grote liefde, ik wist niet dat je dat nergens ook niet in Rio kunt vinden als het niet al in jezelf zit. Misschien hebben alle mensen 2 gezichten die verschillend zijn.

    Zeer inventieve ideeën. Samen optrekken ?

    Toen was de dag plotseling uit elkaar gebarsten als een bom en had overal verwoesting achtergelaten . Plotse omslag in het leven naar onbeheersbaar en akelig :  psychose door extreem stress.

    Het leek alsof je het gebouw hoorde ademen. Het werd één van die zwevende middagen waarvan er in een zomer altijd maar één is en die onverwachts komt.  

     Een boek vol zeer menselijke gevoelens : grootvader en -moeder houden elkaars hand.

    De hemel was zo hoog als hij alleen aan’t begin van de hersfst kan zijn, de wind, de geur van kastanjebladeren en zij naast me voelde alsof ik plots heel diep moest inademen, alsof ik heel lang onder water was geweest

    G. Cleuren 18.08.2022

     

    Schreef ook de smaak van wilde peren ( docent van gymnasium in Neurenberg )

    Lees meer >> | 2 keer bekeken

  • The long road to war   van Milos Scundric.

    16 augustus 2022

    De maker verzamelde heel wat oud materiaal, films uit de tijd vol pronk en praal en overtroeven, met opgedirkte militairen en parades. Zo schetst hij een beeld van de situatie in Europa eind 19e eeuw met Pruisen en Oostenrijk Hongarije als opkomende grootmachten die altijd maar willen uitbreiden en daarvoor anderen hun recht op zelfbeschikking ontzeggen en internationaal manipuleren.

    Een belangrijk feit was de val van het Turkse rijk waardoor heel wat Balkanstaten die onder hun juk waren plots vrijkwamen. Daar wilden de grootmachten gebruik van maken door hen te annexeren.

    Oostenrijk-Hongarije voelde zich omgeven van Zuidslaven en wilde hen inlijven bij de hun reeds toebehorende delen. (Slovenië – Kroatië)

    Pruisen wilde zich meten met Engeland dat een immense vloot had uitgebouwd, de Pruisen deden dat eveneens, na 3 gewonnen oorlogen, maar moesten wachten tot het Kieler Kanaal af was en doorgang gaf tot de zee. 1914. Ze hadden 2.000.000 manschappen. De moord op Franz Jozef in Sarajevo werd dan de aanleiding tot oorlogsverklaring aan Servië.

    De wapenwedloop was begonnen.

    Milos laat zien dat er een evenwichtspolitiek, overtroevingspolitiek bedreven werd, aan de ene kant Frankrijk en Rusland, met Engeland en aan de andere kant de Duitstalige grootmachten waarvan Pruisen onder de grootheidswaanzinnige keizer Willem 2, zelfs Rusland aangreep. Dit leidde tot de Russ. revolutie en dood van zijn neef tsaar Nikolaas 2.in 1914, daaruit volgde de 1e wereldoorlog waarbij heel wat Europese staten betrokken werden. De onrust en hebzucht in Europa leidde tot een lange bloedige oorlog.

    Zeer mooie en informatieve film die het verleden schetst en de oorzaken die tot oorlog leiden, blootlegt.

    We kunnen de vergelijking met onze tijd doortrekken. Het achterlijke denken van Rusland ontwricht de wereld in deze tijd.

    Toen waren het meerdere grootmachten die dat deden.

    G. Cleuren13.08.2022

    Lees meer >> | 4 keer bekeken

  • Duivenrelatie

    9 augustus 2022

    Wat is het heerlijk ’s morgens piepvroeg gewekt te worden door het zachte roekoeën van duiven. Zachte roep van de ochtend die niet brutaal ontwaken laat , maar als de streling van een windje over je voorhoofd blaast. Melancolisch geroep van een dier dat wakker wordt en zijn evenbeeld  wekt. Zo, wil je wakker worden, ik zit al in een boom en ontwaak. Ik wil niet alleen zijn, dus jij ook. Wordt wakker, wordt wakker! Soms tweemaal , soms ook driemaal naar energie en lust : roekoe, roekoe ! Rrrrkoe oe oe. Toch heerlijk zo’n duif die de ochtend blaast. De zon kleurt   de lucht oranjerood aan de staalblauwe hemel . Tussen de donkere boomkruinen zie je de dag rozig,   geheimzinnig opkomen , cosmisch ontvouwen, geboren worden. Dan wordt het dag. Het herinnert mij de ochtenden in Tunesië als Moslims voor het aanbreken van het licht hun tocht langs de zee beginnen en voor het krieken van de dag hun energie opwekken, de natuur opslorpen , de zee aanstoten en hun voeten natten in de kleine golfjes op het nog sombere strand. Donkere gestalten langs een rand. Volgens de Koran moeten zij bij zonsopgang hun dag beginnen . Wat een schitterend voorschrift dat langslapers de helft van hun dag ontrukt , hun energie plundert en hier een wijze raad geeft.

    De zonneochtend is schitterend als een edelsteen die zijn schoonheid in het licht ontvouwt en roept tot handelen.

    De duiven zie ik later terug in de tuin. Het zijn wilde houtduiven met een wit kraagje in hun nek , grijze vleugels , een fiere rozige borst en een zeegroenblauw kopje. Deze lievelingen, althans zo zag ik ze bij aanvang liepen gezwind over mijn klimophaag tot bij een open struik, aanlokkelijk voor nestbouw. Ze monsterden met twee de slaap- en broedplaats en ik liet hen begaan. Weldra zag ik hen binnenvliegen met stokjes en twijgjes van alle soort, zag dan mits goed kijken een donker nest midden erin en weldra vlogen ze aan en af en liepen huppend over de klimophaag, de hele dag door. De verrassing kwam toen ik mijn terras van houten ribbel- planken zag vol stinkende brij. Ze vlogen regelmatig hoog zittend in mijn tulpenboom vlakbij met schaduwterras eronder . Van netheid was geen sprake meer: overal vogelpoep vanuit de grote hoogte in het gebladerte neergestort. Het zag er smerig uit. Mijn terras vol bruine aangekoekte  brij met witte vlekken, niet bepaald een parfum.  De witte stoelen vol met zwarte kleksen. Dat kwam ervan, gastvrijheid te gedogen. De emmers water erover loste  niets op ; het plakte , verharde , stonk. De schuurborstel moest eraan , erover en een flinke kleks javelle. Dat heeft een andere geur en ontsmet de vuiligheid. Toen moest ik  beginnen bedenken hoe ik mijn lievelingen kon verjagen. De gastvrijheid vogelkundig misbruikt, dat kon ik niet gedogen. De andere ingang als er al een was had gras eronder , dus opschuiven geblazen, naar de achterkant met grasland onder de uitgang. Maar het verjagen wilde niet lukken. Mijn roofvogel op het terras, schrikte hen niet af, mijn windhaan met kleurrijke draaistaart evenmin. Mijn ultrasoon geluid dat meer de buren stoorde verjoeg hen niet  tot ik mijn toevlucht nam tot glinsterstrips en ze op een stang haast voor hun nest liet zwaaien  en boven aan de ballustrade hing in formatie van 5. Zo kort voor hun nest werd hun waagstuk opgebroken. Ze vertrouwden al dat geflikker niet. Ook de stilte werd verjaaagd in mijn tuin met gekras van stoelen en geklingel van een schaar tegen een klankdeksel. Geluid zou hen verdrijven, maar ergerde ook de buren. Ze vertrouwden het niet meer en waagden zich niet meer nabij. Mijn terras strooide ik vol met taxussnipsels en stokjes zoals dat vroeger bij processies gebeurde met bloemen en bloemblaadjes. Dit was mijn beschermtapijt tegen vuil van duiven. Mijn lievelingen zie ik voortaan liever wegvliegen dan aangevlogen komen en in mijn dikke reusachtige tulpenboom neerstrijken en pletsen naar beneden laten vallen hoog uit het bladerdek. Ik moest ze wel verjagen! Jammer ! Er is grasland genoeg maar misschien niet zo’n prachtig groene tulpenboom om te schuilen.

     

    G. Cleuren.

    Lees meer >> | 4 keer bekeken

  • Tokio Story van  Yasujiro  Ozu

    2 augustus 2022

    Deze film uit 1953 is een sobere gebalde opvoering van wat de tot de realistische onprettigheden van mensen hoort. Hier wordt het alleen positieve opwindende,  zoals films meestal plegen te tonen , vervangen door een stuk rauwe realiteit, die gaandeweg aan de oppervlakte komt: een pijnlijk bewustzijn van de griezels die mensen zijn, ook in hun intiemste relaties met anderen, hier heel kort de zogenaamde verbondenheid met  eerstegraadsfamilie. De oude ouders tellen niet en worden als lastposten gezien. Dankbaarheid en liefde worden overwoekerd door egoisme en hebzucht , ook bij zulke nauwe band ( zou moeten).

    Ozu zet deze ontnuchtering in sober zwart wit film met beperkte achtergrond, een woonkamer , een schuifdeur en een kast met op de bodem uitgerolde matrasjes en kussen die in slaapkamers omgetoverd worden,  uit noodzaak aan ruimte. Daarom de lage plaatsing van camera die de mens iets van een opgeblazen wezen geeft dat over de vloer schuift.

    De acteurs stralen een sterke  ingehouden waardigheid uit:

    de wijze moeder die heel scherp ziet , maar zwijgt of spreekt waar nodig. De poëtische vader die in drank en vrienden een uitlaatklep voor zijn pijn vindt. Deze karakters komen we ook hier tegen. Ze zijn universeel : de stokende  egoistische schoondochter en de onverschillige zoon. De liefdevolle ouders die hun ongenoegen voor zich houden maar desondanks zien dat zij in een goedkoop hotel geplaatst, afgescheept werden. De pijn is dan ook zeer verinnerlijkt en dat weet Ozu meesterlijk over te brengen : onderhuidse geladenheid een wrang gevoel van onrecht dat heerst over de kijker.

    De zwart wit contrasten , licht donker , dragen tot de sterkte bij, maar ook de gesprekken zijn zeer verhelderd

    Ook gebruikt hij op de achtergrond sprekende metaforen: de vuile rokende schoorstenen van de nabije industrie , de voorbijrijdende trein, het gevaar van een boot op de rivier, alles voorbijgaand . Ook al wordt er niets concreets over het onrecht de ouders aangedaan , gezegd , Ozu weet heel duidelijk de vriendelijke vredevolle houding van de ouders en hun besef van wat er hen wordt aangedaan te doorprikken. Oude mensen zijn niet dom, maar hebben veel ervaring waar jongeren niet aan toe zijn, vaak maar veel te laat achter komen.

    Ook het gegeven van de relativiteit van het bestaan dringt maar traag tot de kinderen door op 2 jonge  vrouwen na die een direkte liefdevolle en onvoorwaardelijke houding ten aanzien van de ouders aannemen. Zij vragen niets, maar geven uit volle liefde, genegenheid, waardering voor het ‘zijn’ der ouders . Een mooie menselijke deugd die helaas sinds 1953 steeds meer in de verdrukking komt, alles wordt berekend. Ozu zag dat al lange tijd geleden opdoemen in het bewustzijn: de achteruitgang van menselijkheid : ontmenselijking.

    De acteurs zijn meesterlijk in hun ingehoudenheid : de moeder neergezet als een wat eenvoudige boerse vrouw maar met innerlijke allure. De vader die weet wat er gebeurt en zijn oogjes naar de wereld dichtknijpt: de waarheid filtert.

    Ja een meesterlijke film met een eigen taal en naar boven borrelende inhoud.

     

    G. Cleuren

    Lees meer >> | 4 keer bekeken

  • Het huis en tuin in Bergen op Zoom.

    26 juli 2022

    Als rijder van korte afstanden die me bekend waren , was deze rit me een opgave. Het begon allemaal schitterend. Ik reed hoopvol de autosnelweg op over een brug , het verkeer ging vlotjes tot aan het eerste benzinestation, ongeveer na 3km stokte de karavaan en was het opletten geblazen, schoorvoetend rijden , aansluiten en je ogen waakzaam houden of je zat op het voortdurend stokkende verkeer. Je voorganger minutieus in de gaten houden en dat gedurende een uur werkte slaapverwekkend. Maar aan indutten had je geen boodschap, dan zat je er zo op en was de route afgelopen. Vermoeiend zo na een tocht met doel en afspraak die in het honderd liep. Na lang gezeur begon eindelijk de opening te komen. Een ongeluk had ons dit ingebrokt. Mijn medereiziger had het gezien, ik niet. Een lange tijd vertraging en dan ging het weer gezwind over de stad, gerand door vuile industrie en bos. Weldra werd alles opener en reden we gezwind 100. Veel sneller zou verbruik enorm opdrijven en sneller was je er daardoor niet. De flitsers aan de linkerkant hadden geen besparingen ter harte genomen ook geen 100 aanduidingen  en zoefden in een onmogelijk tempo aan ons voorbij.  Zo zijn de mensen, altijd het lot uitdagen en grenzen opschuiven tot voorbij  het onmogelijke.

    Weldra gingen we over de grens en zoomden groene bossen onze weg. Zo kon je nog genieten, maar ‘opletten geblazen’ was het altijd. Weldra bereikten we Bergen op Zoom en zochten naar een Noorderweg vanaf de A4. Na wat getwijfel en gezoek , achteruitgerij om in te schatten of het een straatje links of rechts moest zijn  en ook nog de straatnaam te lezen landden we eindelijk waar we al opgewacht werden. Een fijn welkom van vertrouwde mensen , na een jaartje afwezigheid deed deugd. Het huis zag er van buiten eenvoudig uit , maar binnen wuifde  de sobere witheid , koelte. De tafel buiten stond al klaar en vandaar oogde het paradijs van een fantastisch aangelegde , uitgegroeide tuin met wadi en visvijver vol rode , witte en gouden beweging. De wriemelende  goudvissen sprongen tot tegen het net , de koys drongen wild aan op voeding. Het was duidelijk hun uurtje. Voorbij het bruggetje een tweede gedeelte met een eenzame waterlelie middenin.Een oord van rust.  De planten- aanleg was van een meester die duidelijk hoog en laag , open en vol, rond en spichtig  gerespecteerd had en kleuren en vormen afwisselde van geel naar paars en donkergroen en geel en wit, sprietig, pluizig en  wriemelend . Een grote magnolia nam hortensia’s in zijn schaduw zodat ze niet verbrandden. Alles zag er fris en levendig uit, dank aan het onderaards sproeisyteem dat de planten van water voorzag. Niet zo uitgedroogd en verroest als heide en hortensia’s in mijn tuin, toen dit systeem nog niet in voege was. Jammer.

    De gesprekken liepen gewoon over de kinderen, er werd bijgepraat hoe zij het deden. De vrouw des huizes was oncologe en had haar mooie tuin beslist nodig voor energie en rust. De kleinste jongen had zijn fiets vergeten af te sluiten en daardoor was er geentje meer. Zo leer je pijnlijk wat het is wanneer anderen je hebben en goed misselijjk leegplunderen.

    Na een volwaardig avondmaal, diner werd de terugtocht hoopvol aangevat . Daar had je het probleem weer. De scheiding van de 3 wegen zag er eender uit. Was het nu rechts of links of in het midden, voor in het bos. Alle wegen leiden naar Rome. Wij reden op gevoel, het verkeerde natuurlijk. Wij reden en reden en mijn man las minutieus de kaart , maar moest daarbij ook gokken en zien of het lukte. Weldra reden we langs de autoweg waar we eigenlijk op moesten. Maar hoe ? Dan maar verder langs bossen , lanen vol hoge bomen en een opvallend kerkhof. Ik herinnerde me er iets over gelezen te hebben. Mijn man was pertinent , we zouden weldra kunnen afbuigen en dat lukte .

    Eindelijk op weg in het juiste spoor. Niet makkelijk als de één rijdt en de ander de kaart leest. Maar gedeelde smart gaf nu eenmaal gedeelde vreugd. De weg in de stad was vermoeiend en druk en verwarrend. Het thuisfront daagde op na tunnel en witte markeringspeilen. Mijn aandacht versplinteren brengt me in problemen als ik alleen rij.

    Maar ‘ Wir haben es geschafft’.

     

    G. Cleuren 7.08.2022

    Lees meer >> | 4 keer bekeken

  • Meer blogs >>